Instrukcja hufca

Nowa „Instrukcja tworzenia i działania hufca” została wprowadzona Uchwałą GK ZHP nr 157/2016 i weszła w życie z dniem 1 września 2016 r.:

Idea i zadania hufca są określone w Statucie ZHP, siłą rzeczy więc nowa Instrukcja nie wprowadza w tym zakresie żadnych nowości. Zmiany mają charakter organizacyjny:

  • przeniesiono do instrukcji niektóre postanowienia dotyczące Ewidencji ZHP, otwierając drogę do planowanej likwidacji osobnych regulaminów dotyczących tego systemu
  • dopuszczono wprost funkcjonowanie jednostek w hufcach innych niż wskazywałaby geografia, za zgodą obu zainteresowanych hufców
  • uregulowano kwestię ogłaszania decyzji władz hufca, w tym rozkazów komendanta
  • uregulowano podstawowe zasady współdziałania władz hufca
  • uwzględniono możliwość realizowania zadań hufca za pośrednictwem zespołów międzyhufcowych lub wręcz chorągwianych
  • określono rolę zespołów instruktorskich hufca w tworzeniu planu pracy hufca
  • wprowadzono obowiązek założenia konta lub subkonta bankowego dla jednostki działającej w hufcu na jej życzenie
  • uwzględniono możliwość prowadzenia dokumentacji hufca w formie elektronicznej
  • uelastyczniono procedurę naprawczą hufca

Instrukcja szczepu i związku drużyn

Nowa „Instrukcja tworzenia i działania szczepu i związku drużyn” została wprowadzona Uchwałą GK ZHP nr 156/2016 i weszła w życie z dniem 1 września 2016 r.:

Wyrażona w nowej Instrukcji idea szczepu jest identyczna jak dotąd. Wprowadzane zmiany mają dwa główne cele: odbiurokratyzowanie jednostki będącej w zamierzeniu oddolnym zrzeszeniem gromad i drużyn oraz zabezpieczenie interesów drużynowych w stosunku do komendy szczepu. Ponadto zdefiniowano szczep specjalnościowy (było to istotne dla gromad specjalnościowych) oraz szczep Nieprzetartego Szlaku i określono specyficzne dla nich cele działania.

Idea związku drużyn uległa zasadniczej zmianie. Dotąd związek drużyn był co do idei zlokalizowany w strukturze ZHP między drużyną i szczepem a hufcem. Miał on być z jednej strony etapem przejściowym na drodze tworzenia nowego hufca, a z drugiej platformą do podtrzymania więzi i tożsamości likwidowanego hufca, mającą ułatwić jego odtworzenie w przyszłości. Praktyka pokazała, że ten pomysł się nie sprawdził: związków drużyn jest dziś około 50, a i tak nie wszystkie spełniają wymogi dzisiejszej instrukcji (dla porównania, szczepów mamy dziś ponad 500); co więcej, przypadki przekształcania się związku drużyn w hufiec niemal się nie zdarzają.

Związek drużyn jest wymieniony w Statucie ZHP jako forma zrzeszania się gromad i drużyn, jednostka taka musi więc być zdefiniowana w regulaminach. Mając to na uwadze, Główna Kwatera ZHP zdecydowała się wykorzystać tę formę w zupełnie innym miejscu struktury Związku. Związek drużyn opisany w nowej Instrukcji jest jednostką porównywalną ze szczepem, ale luźniejszą, mającą zapewniać drużynom korzyści przede wszystkim natury organizacyjnej. Jest to forma organizacyjna formalizująca luźną współpracę gromad i drużyn, niekoniecznie tworzących ciąg wychowawczy i posiadających już wspólną tożsamość. Taki związek drużyn może w przyszłości przekształcić się w szczep i nadzieja na to jest jednym z głównych powodów wprowadzenia opisywanej zmiany.
Warto tu jednak zauważyć, że wprowadzone zmiany w żaden sposób nie utrudnią istniejącym dziś związkom drużyn funkcjonowania według dotychczasowych zasad. Nie ma żadnych przeszkód, by przeniosły one do swych konstytucji dzisiejsze zasady, w formie wymogów lub zaleceń, i nadal liczyły po 10 jednostek, wybierały do komendy instruktorów itd.

Poza tym nowa Instrukcja wprowadza kilka zmian organizacyjnych:

  • doprecyzowano procedurę tworzenia i rozwiązywania szczepu / związku drużyn, usuwając pole do obserwowanych dziś nadużyć
  • określono zasady wychodzenia jednostek ze szczepu / związku drużyn, w tym kwestie majątkowe
  • uelastyczniono wewnętrzną organizację szczepu / związku drużyn, pozostawiając większość rozwiązań do decyzji samej jednostki
  • zarezerwowano niektóre kluczowe decyzje wyłącznie dla szefów jednostek działających w szczepie / związku drużyn, zapobiegając utracie przez nich kontroli nad szczepem / związku drużyn